Month: April 2021

Երկու կամակոր այծ դեմ առ դեմ եկան մի նեղ գերանի վրա, ուր կամուրջ էր ձգված մի
գետակի վրա:
Երկուսը միանգամից չէին կարող անցնել այդ նեղ կամուրջով. պետք է նրանցից մեկը ետ
կանգներ և մյուսին ճանապարհ տար:

—Դու ետ գնա, որ ես անց կենամ, – ասաց մեկը:

—Ինչո՞ւ դու ետ չես քաշվում, քան թե ինձ ես առաջարկում, – պատասխանեց մյուսը:

—Քեզ ասում եմ, ետ քաշվիր, առաջ ես եմ բարձրացել կամրջի վրա:

—Ներողություն կանես: Գիտե՞ս ում հետ ես խոսում, որ դեռ բարկանում էլ ես:
Այծերը ճակատ ճակատի զարկեցին, իրար գլուխ պատռեցին, և վերջը երկուսն էլ
կամուրջից սայթաքեցին, ջուրը թափվեցին:

Ես այս առակից սովրեցի, որ պետք է մեկը մյուսին տեղղ տալ, պետք է մեկը մյուսին լսել և հարգել։

Այս առակի հերոսներն են երկու կարմիր այծերը։

1․ Ինքնահավան, գոռոզ, մեկը մյուսին չզիճող։

Սա իմ նկարած առակն է։

Երիտասարդ խեցգետինը մտածում էր. «Ինչո՞ւ իմ ընտանիքում բոլորը ետ-ետ են քայլում: Ուզում եմ առաջ քայլել սովորել, ինչպես գորտերը: Քիթս կկտրեմ, թե չկարողանամ սովորել»:
Խեցգետինն սկսեց թաքուն վարժություններ անել հարազատ գետի քարերի մեջ: Սկզբում շատ էր հոգնում.  Իրեն էս  ու էն կողմ էր տալիս, քերծում էր զրահն ու կոխկրտում ոտքերը: Բայց, քիչ – քիչ  վարժվեց: Այդպես է, չէ՞,  ամեն ինչ էլ կարելի է սովորել, եթե շատ ուզես:
Երբ արդեն վստահ էր, որ հասել է նպատակին, կանգնեց իր ընտանիքի անդամների առջև ու ասաց.
— Նայե՛ք:
Ու մի  հպարտ քայլքով գնաց առաջ:
-Զավա՛կս, – հուզմունքից լաց եղավ նրա մայրը,-Հո չես գժվել: Խելքդ գլուխդ հավաքիր, քայլի՛ր եղբայրներիդ նման, որ քեզ շատ են սիրում:
Իսկ եղբայրները նայում ու փռթկացնում էին:
Հայրը   խիստ հայացքով նայեց նրան, հետո ասաց.
-Դե հերի՛ք է: Եթե ուզում ես մեզ հետ մնալ, քայլիր  սովորական խեցգետինների նման: Եթե չես լսի մեզ, գետը մեծ է. գնա ու մեր մասին մոռացիր:
Ճիշտ է՝ խեցգետնուկը սիրում էր իր հարազատներին, բայց  նա նաև հավատում էր, որ ինքը ճիշտ է, նա չէր կասկածում: Ի՞նչ պիտի աներ: Խեցգետինը համբուրեց մորը, հրաժեշտ տվեց հորն ու եղբայրներին ու ճամփա ընկավ դեպի մեծ աշխարհ:
Երբ անցնում էր գետով, գորտերը զարմանքից   շշմել էին: Էս տիկինները  հավաքվել էին իրար գլխի՝ սրանից-նրանից բամբասելու:
-Աշխարհը շուռ է եկել, -ասաց նրանցից մեկը,-նայեք այս խեցգետնին, ո՞վ է այսպիսի բան տեսել;
-Է՜, հարգանք չի մնացել,-ասաց մեկ ուրիշը:
-Վա՜յ, վա՜յ, վա՜յ, -հառաչեց երրորդը:
Բայց խեցգետնուկը շարունակեց  գնալ իր ճամփով: Մի քիչ հետո  լսեց, որ իրեն մի մեծ, ծեր, խեցգետին է կանչում, որը տխուր դեմք ուներ ու մեն-մենակ կանգնել էր մի քարի մոտ:
-Բարի  օր,-ասաց երիտասարդ խեցգետինը:
Ծերուկը երկար նայեց նրան, հետո ասաց.
-Այս ի՞նչ ես անում: Ես էլ, երբ երիտասարդ էի, քեզ նման մտածում էի, որ խեցգտիններին պիտի սովորեցնել դեպի առաջ քայլել: Բայց տես, թե ինչի հասա. ապրում եմ մեն-մենակ, ու խեցգետինները ավելի շուտ լեզուները կկտրեն, քան թե կխոսեն ինձ հետ: Քանի դեռ ուշ չէ, ականջ արա ինձ, ապրի՛ր բոլորի նման, ու մի օր, շնորհակալ կլինես այս խորհրդի համար:
Երիտասարդ խեցգետինը չգիտեր ինչ պատասխանել ու լուռ մնաց: Բայց ինքն իրեն ասում էր.
-Չէ՛, ե՛ս եմ իրավացի:
Նա հրաժեշտ տվեց ծեր խեցգետնին, հպարտ-հպարտ շարունակեց իր ճանապարհը:
Տեսնես հեռու կգնա՞: Կհասնի՞ երջանկության: Կուղղի՞ այս աշխարհի բոլոր ծռությունները: Մենք դա չգիտենք, նա դեռ շարունակում է քայլել այնպես, ինչպես որոշել է: Միայն կարող ենք նրան հաջողություն մաղթել՝ասելով.
-ԲԱՐԻ՛ ՃԱՆԱՊԱՐՀ:

1. Թվարկիր այս պատմության հերոսներին: Յուրաքանչյուրին բնութագրիր մեկ դիպուկ բառով:

Խեցգետնուկ-նպատակասլաց, մայրը — բարի, հայրը — խիստ, գորտեր — բամբասկոտ, ծեր խեցգետին — իմաստուն

2. Բացատրիր հետևյալ միտքը՝ ամեն ինչ էլ կարելի է սովորել, եթե շատ ուզես:

Եթե մարդ ցանկություն ունի ինչ որ բան սովորելու, ապա նա կգտնի միջոց դա անելու, իսկ եթե չես ուզում սովորել, ապա պատճառներ ես գտնում դա չանելու համար:

3. Շարունակիր պատմությունը, մտածիր ու գրիր, թե հետո ինչ եղավ խեցգետնի հետ: Պատմությունդ վերնագրիր, տեղադրիր բլոգում:ւռդիւիլօրօեռդտ

Երիտասարդ խեցգետինը ծերուկին լսելուց հետո մտածեց իր արարքի մասին և ետ վերադարձավ տուն և հայրիկից ներություն խնդրեց, բայց հայրիկն նրան չներեց և ասաց․

—Եթե քո համար առաջ գնալը ավելի կարևր է քան քո ընտանիքը ուրեմն գնա և շարունակիր առաջ քայլելը։

Երիտասարդ խեցգետինը ընթունեց հայրիկի խոսքերը և գնաց մայրիկից ներողություն խնդրեց և մայրիկը նրան ներեց, բայց ասաց, որ հայրիկին այդ մասին չասի։

Այդպես էլ երիտաարդ խեցգետինը մեկ-մեկ հանդիպւմ էր իր մայրիկի հետ, իկ մայրիկը նրան ուտելիք և գումար էր փխանցում։

Страна, где все люди сделаны из масла

1. Прочитайте сказку.
2. Выпишите незнакомые слова и составьте предложения.
3. Выполните упражнения.

Ударным гласным в слове называют звук, который при произнесении выделяется голосом с большей силой. Все другие гласные в слове называются безударными. Правильно ставить ударение очень важно, так как ударение может изменить смысл слова.
Например: я плачу — я плачу.

Если гласные а, о, е, я, и стоят в слове без ударения, то их нужно проверять. Для этого следует изменить слово так, чтобы эти гласные стали ударными.
Например: сосна — сосны,
стрела — стрелы.

1. Подбери к словам с пропущенными гласными проверочные слова. Запиши слова.
   л..сток — Лист сл..нёнок —слон
   тр..винка _трава р..ка —реки
   цв..ток — цвет з..ма — зимы

2. Измени ударение, поставь его на второй гласный. Обрати внимание, как ударение изменяет смысл слова.
стрелки — стрелки замок — замок
гвоздики — гвоздики село — село
кружки — кружки стоит — стоит

Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն,
Բոլորը թափվել են փողոց.
Լսո՞ւմ եք անուշ մի զնգոց —
Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն:
Դյութում են շրթերը վարդե,
Սրտերը կրակ են ու բոց —
Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն,
Բոլորը թափվել են փողոց:

Առաջադրանքներ

• Բանաստեղծությունից դուրս գրել 7 գոյական:

Փողոց,գարուն,զնգոց,վարդ,սիրտ,շուրթ,կրակ

• Դուրս գրված գոյականներին համապատասխան գրեք մեկական ածական։

Մեքենաներով լի փողոց, Ծաղկավուն գարուն, Բարձր զնգոց, վարդ,սիրտ,Նուրբ շրթեր, Այրելի կրակ:

• Բացատրեք հետևյալ դարձվածքները՝ «բոլորը թափվել են փողոց»-Բոլորը դուրս են եկել փողոց այս հրաշալի եղանակին։ «սրտերը կրակ են ու բոց»-?
• Ի՞նչ եք զգում բանաստեղծությունը կարդալիս, պատասխանը պատճառաբանեք:

Ես այս բանաստեղծությունը կարդալուց զգում եմ, որ գարունն արդեն եկել է։ Որվհետև Եղիշե Չարենցը շատ լավ է բացատրել այս բանաստեղծությունը։

• Տարվա ո՞ր եղանակն է ձեզ համար հոգեհարազատ:

Իմ համար ամենահոգեհարազատ եղանակը ամառն է։ Բայց գարուննել եմ ես շատ սիրում։

Թեստ 5 Մաթեմ

Երեկ մենք դասարանով գնացել էինք ճամփորդության դեպի Նոր հաճն։ Նոր հաճնից հետո մենք գնացինք Հրազդան գետ հետո Առինջ գյուղ հետո Գետամեջ գյուղ, իսկ ամենավերջում գնացինք Լևոնի քարանձավ։ Այնտեղ մենք հնարավորություն ունեցանք հանգստանալ բնության գրկում։ Այնտեղ մենք մի կարևր աշխատանք կատարեցինք։ Ախտոտված տարածքը մաքրելը և այլն։ Եվ քանի, որ մենք Սբաստացիներն էնք մենք ունենք հնարավորություն դեռ շատ տարածքներ մաքրելու և շատ անգամ ճամփորդելու։

Սա մեր երեկվա նկարներն են։

Ճամփորդության նկարներ

Երկուշաբթի առավոտյան Թոմն իրեն շատ դժբա□տ զգաց: Նա միշտ իրեն դժբախտ էր զգում, որովհետև այդ օրով էին սկսվում մի նոր շա□աթվա տանջանքները դպրոցում: Նա այդ օրը ցանկանում էր, որ ընդհանրապես կիրակի չլիներ. գերության մեջ լինելը դրանով ավելի ատելի էր դառնում: Թոմը պառկած մտածում էր: Հանկարծ նա ցանկացավ հիվանդ լինել. Այդպիսով կարող էր դպրոց չգնալ և տանը մնալ: Այստեղ ինչ-որ անորոշ հնարավորություն կար: Նա ինքն իրեն ստուգեց: Ոչ մի տեղը չէր ցավում: Նորից ստուգեց: Այս անգամ թվաց, թե փորացավի նշաններ կան, և նա դրանց հետ որոշակի հույս կապեց: Բայց շուտով այդ նշանները թուլացան և հետզհետե ամբողջովին անհետացան: Թոմը նորից սկսեց մտածել: Հանկարծ մի նոր բան հայտնաբերեց: Վերևի ատամներից մեկը շարժվում էր: Դա արդեն մեծ բախտ էր: Որպես սկիզբ նա ուզում էր տնքալ, երբ մտածեց, որ եթե սկսի այդ պատճառաբանությամբ, մորաքույրն այդ ատամը կքաշի, և դա ցավ կպատճառի: Նա որոշեց ատամը պահել որպես պահեստային  ցավ և ուրիշ պատրվակ գտնել: Որոշ ժամանակ ոչ մի բան չգտավ, հետո հիշեց բժշկի պատմած մի հիվանդության մասին, որ մեկին մի քանի շաբաթով անկողին էր գցել՝ միաժամանակ սպառնալով մատի կորստով: Նա վերմակի տակից հանեց ոտքը սկսեց ուսումնասիրել վիրավոր մատը:  Բայց այդ հիվանդության նշանները չգիտեր: Այնուամենայնիվ արժեր փոր□ել, և նա սկսեց եռանդով տնքալ: Իսկ Սիդը շարունակում էր անտեղյակ մնալ ու քնել: Թոմն ավելի խորը տնքաց, և նրան թվաց, որ մատն իրոք ցավում է: Ոչ մի արձագանք Սիդի կողմից: Մինչ այդ Թոմի շունչը կտրվեց: Նա մի փոքր հանգստացավ, ուժ հավաքեց ու տնքոցների հիանալի մի շարք արձակեց: Սիդը շարունակում էր խռմփալ: Թոմի համ□երությունն սպառվեց: Նա կանչեց՝ Սի՜դ, Սի՜դ, և եղբորը շարժեց: Դա ազդեց, և Թոմն սկսեց դարձյալ տնքալ: Սիդը հառաչեց, ձգվեց, հենվեց արմունկին և Թոմին նայեց: Թոմը շարունակում էր տնքալ: Սիդը ձայնեց նրան.

– Թո՜մ, լսի՜ր, Թո´մ:

Պատասխան չկար:

– Լսի՜ր, Թո´մ, ի՞նչ է պատահել, Թո´մ:

Նա շարժեց եղբորը՝ մտահոգ նայելով դեմքին:

– Թո՜ղ, Սի´դ, հանգիստ թող ինձ:

– Ի՞նչ է պատահել, Թո´մ, գնա՞մ, մորաքրոջը կանչեմ:

– Ո՜չ, հարկավոր չէ. գուցե կամաց-կամաց անցնի, ոչ մեկին մի՛ կանչիր:

– Բայց ես պարտավոր եմ: Այդպես մի տնքա, Թո´մ, սարսափելի է: Ինչքա՞ն ժամանակ է, որ դու այդ վիճակում ես:

– Ժամե՜ր, ա՜խ, ինձ ձեռք մի´ տուր, Սի´դ:
Բայց Սիդը իր հագուստները վերցրել ու գնացել էր մորաքրոջը կանչելու:  Այժմ Թոմն իսկապես տառապում էր. այնպես լավ էր նրա երևակայությունն աշխատում, և այնքան բնական էին նրա տնքոցները:

1. Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:

     դժբախտ

     շաբաթվա

     փորձել

     համբերություն

2. Գրի´ր տրված բառերի հականիշները.
    ա/ դժբախտ              բախտավոր
    բ/ ատելի                   սիրելի
   գ/ հիվանդ                  առղջ
   դ/անհետանալ         հայտնվել

3.Ի՞նչ է նշանակում տեքստում հանդիպող հետզհետե  բառը: 

     ա/ աստիճանաբար
     բ/   կարգին
     գ/ ավելի ուշ
     դ/շատ ուշ

4.Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված տեսակը.  

ա/ դժբախտ–պարզ
բ/ փորացավ-բարդ
գ/ մորաքույր-բարդ
դ/ հիվանդություն-ածանցավոր

5.Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված.

ա/ վերմակ–ածական
բ/  նշան-գոյական
գ/ ատամ-գոյական
դ/ դպրոց-գոյական

6.Ո՞րն է տրված նախադասության ենթական:
  Սիդը իր հագուստները վերցրել ու գնացել էր մորաքրոջը կանչելու:
ա/ հագուստները
բ/ մորաքույրը
գ/ Սիդը 
դ/ իր

7.Տեքստից դու՛րս գրիր մեկական պատմողական և բացականչական  նախադասություն:

Բացականչական- Լսի՜ր, Թո´մ, ի՞նչ է պատահել, Թո´մ:
Պատմողական- Երկուշաբթի առավոտյան Թոմն իրեն շատ դժբախտ զգաց։

8.Հոմանիշ զույգերից  ո՞րն է սխալ.
ա/ մտածել-մտորել
բ/փնտրել – որոնել
գ/ լսել – ականջ դնել
դ/բնական – արհեստական

9.Վերնագրի´ր տեքստը:

Թոմի արկածները

 10.Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ բաց են  թողած կետադրական նշաններ:   

  Լրացրո՛ւ  դրանք: Սիդը հառաչեց, ձգվեց, հենվեց արմունկին և Թոմին նայեց:

11.Գրի´ր  մեկ բառով.
ա/ մոր քույրը                  մորաքույր

բ/ միտք անել                  մտածել
գ/ ման գալ                      փնտրել, զբոսնել

դ/ որոշում կայացնել   որոշել

12.Ինչո՞ւ էր երկուշաբթի օրերը Թոմն իրեն դժբախտ զգում:

Թոմն իրեն երկուշաբթի օրերը դժբախտ էր զգում որովհոտև այդ օրով էին սկսվում մի նոր շաբաթվա տանջանքները դպրոցում։

   
13.Թոմն ինչո՞ւ չէր սիրում կիրակի օրերը: Տեքստում ընդգծի՛ր այդ հատվածը:

Թոմը չէր սիրում կիրակի օրերը, որովհետև նա գիտեր, որ հաջորդ օրը պետք է գնա դպրոց։

14.Ինչո՞ւ էր Թոմն ուզում հիվանդ լինել:

Թոմն ուզում հիվանդ լինել նրա համար որպեսզի դպրոց չգնար։

15.Թոմը որոշեց սկզբից չասել ատամի մասին, որովհետև ̀
ա/ հարմար չէր գտնում նման պատճառաբանությունը
բ/պահում էր որպես պահեստային ցավ
գ/չէր մտածել այդ մասին
դ/ մի անգամ արդեն նման պատճառաբանություն արել էր

• Արձակ պատմի՛ր զրույցը։
• Բնութագրի՛ր քեզ դուր եկած հերոսին։

Ինձ դւր է եկել հայրը,րը արդեն մահվան ճամփին էր։ Բայց նա ուզում էր, որ նրա որդիներից մեկը լինի իր տեղը։

• Ո՞րն է այս զրույցի ասելիքը։ Գրի՛ր մի քանի նախադասությամբ։

Այս զրույցի ասելիքը այն է, որ կարևորը ձեռքի կամ ոտքի ուժը չ՝է այլ ուղեղի ուժն է։ Եթե այն կա, ուրեմն դա հերիք է։ Այս զրույցի ասելիքը նաև պետք է լինել միասնական, եթե լինենք միասին, ապա կարող ենք շատ բանի հասնել:

• Դուրս գրիր՝ քո կարծիքով ամենակարևոր նախադասությունը։

Թե երկրիս վրա , և՛ թե երկնքում:

Առ մեկ բարակ ծեղ, մի մազ կամ մի թել,

Մեծ ուժ կգտնես ամենի մեջ էլ:

Թե փոքրիկ միջատ, թե ուղտ ահագին,

Ամենքն էլ ուժից մեկ բաժին ունին

Կա և խելքի ուժ,ինչպես և սրտի,

Աչքի, ականջի, ձեռքի և ոտքի.

Ուժ չի ունենալ ոչ մի առարկա,

Եթե մասներում միություն չկա.

Մասներն իրար հետ, երբ սերտ կապ ունին,

Նրանք անկասկած ուժով կլինին

Այսպես շատ անհատ երբ որ միանան,

Մեծ և չափազանց մեծ ուժ կստանան.

Մեզ լավ օրինակ մրջյունն ու մեղուն,

Թե նրանք խմբով ինչեր են անում.

Նրանց պես եթե մարդիկ միանան,

Լեռներ կշրջեն, եթե կամենան.

Եվ ինչքան լճեր, ինչքան ջրանցքներ

Միացած ուժով կարող են շինել:

• Ընտրիր ժողովրդական ասացվածքներ, որոնք համապատասխանում են զրույցի իմաստին։

Եղբայրը եբոր վատը կուզի, մահը ոչ։

Լավ տան իր հոր եղբայրն է։

Ընտանիքում համաձայնույունը հարստություն է։

Խելքը մեծ ու պստիկ չի հարցնում։

• Մի ասացվածք էլ ի՛նքդ հորինիր։

Ընդարձակի՛ր նախադասությունները՝ ավելացնելով ( Ինչպիսի՞ և որտե՞ղ) հարցերին պատասխանող լրացումներ։

Աղջիկը պարում է։

Տաղանդավոր աղջիկը պարում է բեմի վրա։

Երեխաները խաղում են։

Ակտիվ երեխաները խաւմ են բակում։

Շնիկը վազվզում էր։

Սևամորթի շնիկը վազվզում էր անտառում։

Քամին սուլում է։

Ուժեղ քամին սուլում է բակում։

Պատմողական նախադասությունները դարձրո՛ւ հարցական։

Մրջյունը աշխատասեր միջատ է։

Մրջյունը աշխատասե՞ր միջատ է։

Առյուծը կենդանիների արքան է։

Առյուծը կենդանիների՞ արքան է։

Գետաձին օրվա ընթացքում մոտ հիսունից վաթսուն կգ չոր խոտ է ուտում։

Գետաձի՞ն օրվա ընթացքում մոտ հիսունից վաթսուն կգ չոր խոտ է ուտում։

Բացատրի՛ր դարձվածքները։

երես դարձնել-նեղանալ

երես առնել-լկտվել

ձեռք առնել-ծիծաղել

մեջք մեջքի տալ-իրար թիկունք լինել

բախտը ժպտալ-բաղտը բերել

Տրված արմատներով բարդ բառեր կազմի՛ր։

բառ-բառակապակցություն

ջուր-ջրահարս

գիրք-գրադարան

խաղ-խաղալիք

սենյակ-խաղասենյակ

հեքիաթ-հեքիաթասեր

գույն-գույնզգույն

1. Երեք հաջորդական թվերի գումարը 303 է։ Որո՞նք են այդ թվերը։

303:3=101   101+1=102   101-1=100   100,101,102

• Գտեք այն երեք   իրար  հաջորդող  բնական  թվերը,  որոնց  գումարը լինի  363:

363:3=121 121+1=122 121-1=120   120,121,122

• Գտեք երեք հաջորդական թվեր, որոնց գումարը լինի 180  է։

180:3=60 60+1=61 60-1=59   59,60,61

• Գտեք երեք հաջորդական թվեր, որոնց գումարը լինի  432  է։

432:3=144 144+1=145 144-1=143   143,144,145

• Երեք իրար  հաջորդող  բնական  կենտ  թվերի գումարը 225 է։  Որո՞նք են այդ թվերը։

225:3=75 75+=77 75-2=73 73,75,77

• Երեք իրար  հաջորդող  բնական  կենտ  թվերի գումարը 321 է։  Որո՞նք են այդ թվերը։

321:3=107 107+2=109 107-2=105   105,107,109

• Երեք հաջորդական կենտ թվերի գումարը 69 է: Գտեք այդ թվերը։

69:3=23 23+2=25 23-2=21 21,23,25

• Երեք իրար  հաջորդող  բնական  զույգ  թվերի գումարը 288 է։ Որո՞նք են այդ թվերը։

288:3=96  96+2=98 96-2=94   94,96,98

• Երեք իրար  հաջորդող  բնական  զույգ  թվերի գումարը 336 է։ Որո՞նք են այդ թվերը։

336:3=112 112+2=114 112-2=110 110,112,114

1. Երեք իրար  հաջորդող  բնական  զույգ  թվերի գումարը 318 է։ Որո՞նք են այդ թվերը։

318:3=106 106+2=108 106-2=104 104,106,108